Vì sao Mỹ công khai lo ngại về Cam Ranh?

Lo ngại của Hoa Kỳ về việc Việt Nam đồng ý để Nga tiếp nhiên liệu cho chiến đấu cơ từ cảng Cam Ranh được công khai từ bài “độc quyền” của Reuters hôm 11/3.

Một ngày sau, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ xác nhận Washington không muốn Nga ra vào Vịnh Cam Ranh để có hoạt động “có thể làm tăng căng thẳng trong vùng”. Kể từ đó, truyền thông và chính phủ Nga đã có phản ứng bày tỏ “khó hiểu” và “kỳ lạ”.

Vì sao chính phủ Hoa Kỳ quyết định lên tiếng công khai dù biết Việt Nam sẽ không hài lòng? Câu trả lời có lẽ là Hoa Kỳ ngày càng lo ngại về khả năng khôi phục hiện diện quân sự của Nga ở những vùng ảnh hưởng của Mỹ.
Từ khi Nga chính thức rút khỏi Cam Ranh đầu thập niên 2000, lợi ích an ninh và quốc phòng của Nga chủ yếu xoay quanh châu Âu và những nước từng thuộc Liên Xô cũ.

Nhưng mới đây, điều trần trước Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ, Tướng John Kelly, Tư lệnh Bộ chỉ huy khu vực Nam Mỹ, nói từ 2008, Nga bắt đầu tìm kiếm ảnh hưởng trở lại ở châu Mỹ Latin.

Nga đang vận động Cuba, Venezuela và Nicaragua “để tiếp cận căn cứ không quân và cảng”, theo lời ông Kelly.

Ngay tại châu Âu, kể từ khủng hoảng Ukraine, Mỹ và Nato cũng cáo buộc Nga tăng cường các hoạt động biểu dương sức mạnh ở châu Âu.

Tháng 11, năm ngoái, Bồ Đào Nha đuổi một tàu Nga ra khỏi vùng biển của họ. Còn đầu năm nay, Anh nói máy bay của Nga đến gần không phận Anh trước khi không quân Anh đưa máy bay ra “hộ tống”.

Trở lại câu chuyện Cam Ranh, Đại tướng Vincent Brooks, Tư lệnh Lục quân Thái Bình Dương Hoa Kỳ, nói Nga “khiêu khích” khi bay quanh cả khu vực lãnh thổ Guam thuộc Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương, và được tiếp liệu nhờ máy bay xuất phát từ Cam Ranh.

Ông Collin Koh Swee Lean, từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, nhận định có thể Mỹ buộc phải công khai câu chuyện Cam Ranh để tăng sức ép với Việt Nam.

“Chắc chắn giới hoạch định chính sách ở Washington đã lường trước rủi ro khi nói ra, nhưng vẫn làm thế vì tình hình ở Tây Thái Bình Dương gây lo ngại.”

Đã phải đối phó với Trung Quốc trên Biển Đông, Hoa Kỳ càng không muốn đối diện khả năng Nga gia tăng đe dọa.
“Nếu hiện diện quân sự của Nga được tăng cường, một phần nhờ được tiếp cận căn cứ của Việt Nam, nó có thể làm phức tạp thêm hoạt động của Washington trong vùng,” ông Collin Koh Swee Lean nói với BBC.
‘Vấn đề của Mỹ và Nga’

Đến giờ Việt Nam chưa có tuyên bố chính thức. Tuy vậy, báo chí Việt Nam đưa tin về buổi gặp với Đại sứ Nga tại Hà Nội hôm 13/3.

Được hỏi về vụ Cam Ranh, Đại sứ Konstantin V. Vnukov tuyên bố quan hệ quân sự giữa Nga và Việt Nam “mang tính chất tự chủ” và không nhằm chống lại nước thứ ba.

Giáo sư người Úc Carl Thayer, chuyên gia về Việt Nam, nhận xét có vẻ như Việt Nam “đang ngầm ra chỉ dấu rằng các chuyến bay của chiến đấu cơ Nga là vấn đề giữa Nga và Mỹ”.

Chiến đấu cơ Tu-95 của Nga: Mỹ lo ngại Nga gia tăng các chuyến bay 'khiêu khích'

Chiến đấu cơ Tu-95 của Nga: Mỹ lo ngại Nga gia tăng các chuyến bay ‘khiêu khích’

Ông cũng nói với BBC rằng trước tranh cãi này, không rõ Việt Nam có được thông báo đầy đủ về tính chất hoạt động của các tàu Nga tại Cam Ranh hỗ trợ chiến đấu cơ của Nga hay không.

Việt Nam luôn khẳng định chủ trương không hợp tác với nước ngoài để sử dụng Cam Ranh vào “mục đích quân sự”. Chính sách đối ngoại quốc phòng của Việt Nam cũng khẳng định không tham gia liên minh quân sự hay liên kết với nước khác để chống lại nước thứ ba, không cho phép đặt căn cứ quân sự nước ngoài.

Với chủ trương này, Việt Nam sẽ nói chuyện thế nào với Mỹ và Nga là câu hỏi thú vị. Tuy vậy, một chuyên gia như ông Collin Koh Swee Lean không nghĩ rằng tranh cãi đủ để Việt Nam nói ‘không’ với Nga.

Quan hệ Nga – Việt “sâu sắc và rộng lớn hơn” so với quan hệ với Mỹ, ông chỉ ra.

“Nếu Việt Nam rút lại quyền tiếp cận, nó có thể gửi đi tín hiệu sai lạc cho quốc tế và có thể ảnh hưởng xấu vị trí của Việt Nam trong ASEAN.”

“Về lâu dài, nhượng bộ Washington sẽ tạo ra tiền lệ xấu,” ông nói.

Nga bác lo ngại vô lý của Mỹ về quân cảng Cam Ranh

Hôm 14/3, Nga lên tiếng bác bỏ các quan ngại của Mỹ về việc Nga sử dụng cảng Cam Ranh của Việt Nam để tiếp nhiên liệu cho máy bay ném bom.

Trang web của Bộ Quốc phòng Nga hôm qua đăng thông báo nói rằng, thật lạ khi nghe những tuyên bố từ các đại diện của Mỹ, một quốc gia có quân đội đồn trú dài hạn tại một số quốc gia ở châu Á-Thái Bình Dương, cũng như tiếp tục gia tăng hoạt động quân sự trong vùng.

Thông cáo của Bộ Quốc phòng Nga cũng nói rằng việc Mỹ tuyên bố rằng việc tiếp liệu cho các máy bay ném bom của Nga ở Việt Nam có thể dẫn tới căng thẳng trong khu vực là điều “khó hiểu”.

Moskva nói thêm rằng các hoạt động và hợp tác của Không lực Nga với Việt Nam “được tiến hành hoàn toàn tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và thỏa thuận song phương” cũng như “không nhắm vào bất kỳ ai và không là một mối đe dọa đối với hòa bình, ổn định ở châu Á-Thái Bình Dương”.

Mỹ mới đây đã đề nghị Việt Nam ngừng cho phép Nga sử dụng căn cứ ở Vịnh Cam Ranh để tiếp nhiên liệu cho máy bay có khả năng ném bom hạt nhân của Nga.

Chỉ huy lục quân Mỹ tại Thái Bình Dương, tướng Vincent Brooks, tuần trước nói với hãng thông tấn Reuters rằng các máy bay của Nga đã thực hiện những chuyến bay “khiêu khích” trong đó có các chuyến bay xung quanh Guam, lãnh thổ của Mỹ ở Thái Bình Dương, nơi đặt căn cứ không quân Andersen.

Hôm 13/3, Hãng thông tấn Tass của Nga dẫn lời đại sứ Nga tại Hà Nội, ông Konstantin Vnoukov, nhấn mạnh rằng Việt Nam và Nga là 2 quốc gia độc lập tự chủ.

“Chúng tôi không cần những chỉ thị khuyến cáo nào đó từ nước ngoài. Tôi muốn nhấn mạnh, sự hợp tác quân sự và kỹ thuật quân sự giữa Việt Nam và Nga không nhằm chống nước thứ ba, không tạo nguy cơ an ninh với khu vực và thế giới”- ông Vnoukov nói.

Hôm 4/1, Bộ Quốc phòng Nga cho hay, máy bay tiếp dầu Il-78 của Nga đã sử dụng căn cứ Cam Ranh năm 2014, cho phép tiếp dầu cho máy bay ném bom chiến lược “Gấu” TU-95 có khả năng mang vũ khí hạt nhân.

BBC, PetroTimes


Mạng Ký Giả: Cuộc thi viết với chủ đề Việt Nam - Đất nước - Con người

 




Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Cùng chủ đề